342 hectáreas de monte en Irixoa prepararanse contra os incendios con pastoreo
Previr un incendio antes de que apareza o lume. Esa é a filosofía que está detrás dunha nova actuación no Monte Veciñal en Man Común de Raño, en Irixoa, onde se desenvolverá un proxecto de xestión silvopastoral sobre unha superficie de 342 hectáreas.
A iniciativa, denominada 'Raño vivo', forma parte da cuarta edición de 'Comprometidos con nuestros bosques', un programa que este ano centra os seus esforzos na prevención dos incendios forestais, a conservación dos ecosistemas e a recuperación dos solos.
A actuación foi visitada este martes pola subdelegada do Goberno na Coruña, Obdulia Taboadela, que destacou a importancia de actuar sobre o territorio antes de que se produza un incendio. Durante a visita, puxo como exemplo este modelo de xestión preventiva baseado na combinación de actividade forestal e gandaría extensiva.
O pastoreo como ferramenta para frear o lume
Un dos elementos centrais do proxecto será o pastoreo controlado con cabras e cabalos autóctonos de Galicia. A presenza dos animais permitirá reducir a vexetación e a biomasa combustible, creando un territorio máis xestionado e reducindo a continuidade do mato que pode favorecer a propagación dun incendio.
O proxecto contempla tamén a recuperación de 30 hectáreas de pastos, a mellora de masas de especies autóctonas e a eliminación de especies invasoras. A intervención pretende, ademais, favorecer a conservación de hábitats de interese comunitario, entre eles zonas de carballeira, e potenciar a presenza de razas autóctonas.
Outro dos aspectos previstos será o seguimento do gando mediante sistemas de localización GPS. Deste xeito, o pastoreo poderá ser controlado e adaptado ás necesidades de cada zona do monte.
A proposta busca así que a actividade gandeira contribúa directamente á conservación do territorio, ao tempo que se recupera un modelo tradicional de aproveitamento do monte adaptado ás necesidades actuais de prevención.
Unha cuarta edición centrada na prevención
'Raño vivo' é un dos tres proxectos seleccionados na cuarta edición de 'Comprometidos con nuestros bosques'. A diferenza das primeiras edicións, máis centradas na recuperación de superficies danadas polos incendios, o programa de 2026 aposta principalmente por actuar antes de que se produza o lume.
Os outros dous proxectos desenvolveranse en Palencia e Cidade Real e tamén están relacionados coa xestión do territorio, o pastoreo, a recuperación dos solos e a protección da biodiversidade.
No caso de Irixoa, a dimensión do proxecto destaca pola súa extensión: 342 hectáreas de monte serán incorporadas a un sistema silvopastoral no que a actividade gandeira terá unha función preventiva.
A actuación chega nun contexto no que a prevención forestal gañou peso nas políticas públicas tras os grandes incendios dos últimos anos. O Ministerio para a Transición Ecolóxica mobilizou 34,5 millóns de euros para restaurar zonas afectadas polos incendios do verán de 2025, con 24 millóns destinados a actuacións en Galicia, Castela e León, Asturias e Estremadura. Entre os traballos previstos figuran a recuperación da vexetación, o control da erosión, a restauración de cursos fluviais e a reparación de infraestruturas forestais.
Durante a visita, Taboadela defendeu precisamente a necesidade de combinar a resposta ante os incendios coa actuación preventiva sobre o territorio. O obxectivo, segundo trasladou, pasa por reducir a carga de combustible dos montes, mellorar a súa xestión e manter actividade no rural.
Así, o monte de Raño convértese nun exemplo de como o pastoreo, a conservación da natureza e a prevención dos incendios poden formar parte dunha mesma estratexia de xestión forestal.