ADEGA denuncia que Galicia afronta o período de máximo risco de incendios "cos deberes sen facer"
A Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (ADEGA) considera que Galicia chega á época de maior risco de incendios forestais sen adoptar as medidas necesarias para afrontar unha campaña marcada polas altas temperaturas e os efectos da emerxencia climática. A organización lamenta que, un ano despois dos grandes lumes rexistrados no verán de 2025, apenas se teñan impulsado cambios nas políticas de prevención e xestión do territorio.
Nun comunicado difundido este martes, ADEGA expresa tamén a súa solidariedade coas persoas afectadas polos grandes incendios que están a sufrir distintas zonas da Península Ibérica e Europa, ao tempo que recoñece o labor das brigadas de extinción, ás que cualifica de fundamentais para facer fronte a unha tarefa "titánica" malia a precariedade laboral que, segundo denuncia, continúa a afectar ao sector.
A entidade ecoloxista sostén que os episodios extremos asociados ao cambio climático, como as vagas de calor, os incendios forestais, as choivas torrenciais ou outros fenómenos meteorolóxicos cada vez máis frecuentes, evidencian a necesidade de desenvolver estratexias de adaptación a longo prazo. Ademais do impacto ambiental, lembra que os incendios teñen graves consecuencias humanas, sociais e económicas, ás que se engaden posteriormente problemas derivados das fortes precipitacións sobre terreos queimados, con efectos sobre a erosión e o abastecemento de auga.
ADEGA lembra que Galicia viviu durante o pasado verán incendios de grandes dimensións en municipios como Oímbra e Larouco, así como posteriores riadas que causaron importantes danos en comarcas como Valdeorras e Viana do Bolo. Con todo, considera que un ano despois apenas se perciben avances nas políticas públicas destinadas á prevención dos lumes.
A organización afirma que a comunidade afronta unha nova campaña de incendios con temperaturas extremas e sen ter resoltas cuestións básicas de prevención. Como exemplo, cita a situación da Mariña lucense, unha das principais zonas produtoras de eucalipto, onde este mes de xullo se rexistraron temperaturas de ata 38 graos en concellos como Mondoñedo ou O Valadouro, habituados tradicionalmente a condicións climáticas máis suaves, sen que, segundo denuncia, se adoptasen medidas extraordinarias.
ADEGA critica especialmente a actuación da Xunta de Galicia en materia de prevención. Ao seu xuízo, a Administración autonómica non abordou con suficiente dilixencia a xestión da biomasa seca nas contornas das vivendas e das vías de evacuación, unha actuación que considera prioritaria para reducir o risco para a poboación. A entidade lembra que a propia Xunta recoñeceu, xa avanzado o mes de xullo, que só actuara en aproximadamente o 30 % das 276 Zonas de Alto Risco de Incendios (ZAR).
Segundo a organización, tanto a Xunta como os concellos están a trasladar á cidadanía a responsabilidade de denunciar o estado das parcelas que incumpren as obrigas de conservación, en lugar de asumir directamente as tarefas de inspección e control.
Outro dos aspectos que preocupa a ADEGA é a expansión das plantacións de eucalipto. A asociación sostén que a vexetación autóctona e a paisaxe tradicional en mosaico continúan a ser substituídas por masas forestais desta especie, mesmo nas proximidades das zonas habitadas, reducindo así a capacidade do territorio para frear a propagación dos incendios. A entidade advirte de que este modelo incrementa o risco de grandes incendios convectivos de sexta xeración.
ADEGA asegura que desde a entrada en vigor da moratoria do eucalipto en 2021 presentou preto de 700 denuncias por plantacións ilegais, das que, segundo afirma, só unha pequena parte chegou a resolverse. Para a organización, esta situación evidencia a falta de control por parte da Administración autonómica sobre o cumprimento da normativa forestal.
Así mesmo, critica que mentres se toleran plantacións ilegais de especies pirófitas en terreos agrícolas e gandeiros, se autoricen cortas de bosques húmidos de frondosas para recuperar superficies agrarias, unha práctica que, ao seu entender, aumenta a vulnerabilidade do territorio fronte aos grandes incendios.
A entidade conclúe que a prevención dos incendios forestais require medidas estruturais relacionadas coa ordenación do territorio, a revitalización do rural e unha política forestal orientada a reducir o risco. Neste sentido, acusa á Xunta de manter unha estratexia de "deixar facer" que cualifica de irresponsable no actual contexto de emerxencia climática e reclama unha actuación máis decidida para reducir a vulnerabilidade de Galicia fronte aos grandes lumes.