Medio ambiente

A organización ecoloxista defende a implantación dunha “nova cultura da auga” baseada no aforro, na protección das bacías hidrográficas e na recuperación de hábitats

ADEGA reclama á Xunta de Galicia e aos concellos un cambio na xestión dos recursos hídricos para facer fronte aos episodios de seca e considera que a resposta non debe pasar pola construción de novos encoros, transvasamentos ou captacións, senón por reducir o desperdicio e mellorar a eficiencia no consumo.

A organización ecoloxista defende a implantación dunha “nova cultura da auga” baseada no aforro, na protección das bacías hidrográficas e na recuperación de hábitats como turbeiras, brañas e humidais. Para ADEGA, as medidas adoptadas de maneira puntual durante os períodos de seca poden resolver situacións de emerxencia, pero non abordan o problema de fondo nun contexto marcado polo cambio climático.

A entidade advirte ademais dos efectos que poden ter os encoros sobre os ecosistemas fluviais, ao alterar o funcionamento natural dos ríos e impedir o transporte de sedimentos cara ás rías. Neste sentido, considera que aumentar a presión sobre as bacías mediante novas infraestruturas pode agravar o deterioro ambiental e comprometer os usos futuros da auga.

ADEGA tamén pon o foco no elevado consumo asociado a determinadas actividades industriais. A organización critica especialmente o modelo de grandes industrias que precisan importantes volumes de auga e considera que seguir facilitando estes recursos mediante concesións ou bonificacións resulta incompatible cunha xestión sustentable.

Outro dos ámbitos sinalados é o modelo forestal baseado no monocultivo do eucalipto, que, segundo ADEGA, ten efectos sobre a dispoñibilidade de auga e a capacidade dos solos para retela. A organización vincula tamén o modelo agrogañeiro intensivo, as macrogranxas e o uso de agrotóxicos cun elevado consumo de auga e coa contaminación das bacías por nitratos.

A protección dos hábitats higrófilos constitúe igualmente unha das prioridades que reclama a asociación. Turbeiras, brañas e humidais desempeñan un papel importante na captación e regulación da auga, polo que ADEGA considera imprescindible frear o seu deterioro e evitar novas actuacións que poidan danalos.

A organización defende que as administracións deben aplicar medidas obrigatorias de aforro e eficiencia, especialmente nos períodos de escaseza. Entre outras actuacións, reclama restricións de determinados usos, unha mellor distribución dos recursos e sancións para os casos de desperdicio, con especial atención aos grandes consumidores.

ADEGA sinala ademais as perdas existentes nas redes de abastecemento. Segundo os datos do INE correspondentes a 2024, en Galicia perdíase ese ano o 28 % da auga da rede de subministración, fronte ao 22 % da media estatal. Para a entidade, reducir estas perdas debería constituír unha prioridade antes de promover novas infraestruturas para aumentar a dispoñibilidade do recurso.

A asociación aposta tamén por xeneralizar sistemas de aproveitamento da auga da chuvia e de reutilización das augas grises, limitar o emprego de auga potable para rega e limpeza viaria e impulsar unha xardinería con especies autóctonas que precisen menos recursos hídricos. Tamén propón tecnoloxías máis eficientes nos fogares e unha política tarifaria progresiva que penalice o desperdicio.

Finalmente, ADEGA considera fundamental reforzar a educación ambiental e a participación cidadá para avanzar cara a un consumo máis responsable. A organización sostén que a xestión da auga debe combinar medidas de aforro, protección ambiental e concienciación social, entendendo este recurso como un ben limitado e imprescindible para a vida.