Alcoa mantén a incerteza sobre investimentos clave en San Cibrao malia os avances institucionais
A sede da Delegación do Goberno na Coruña acolleu este venres unha nova reunión da mesa de seguimento de Alcoa para a planta de San Cibrao (Cervo), un encontro no que as administracións volveron evidenciar avances no proceso de recuperación industrial, pero tamén a persistente falta de concreción da multinacional norteamericana á hora de executar investimentos clave para o futuro do complexo.
A reunión, na que participaron o secretario de Estado de Industria, Jordi García Brustenga, o delegado do Goberno en Galicia, Pedro Blanco, e a subdelegada en Lugo, Olimpia López, serviu para facer balance dos compromisos asumidos no marco do Memorando de Entendemento asinado en 2025 entre o Goberno, a Xunta, Alcoa e Ignis EQT.
O Executivo central defendeu que a planta atravesa unha fase de recuperación significativa tras a reactivación do 100% das 512 cubas de electrólise, un fito que permite, segundo o Ministerio de Industria e Turismo, consolidar a estabilidade produtiva despois de anos de parálise e altos custos enerxéticos. Ademais, destacou a mobilización de ata 40 millóns de euros a través do PERTE de descarbonización industrial, destinados en boa medida a financiar o futuro forno de cocción de ánodos.
Porén, ese apoio público contrasta coa falta de decisión definitiva por parte da empresa, que aínda non confirmou se executará o proxecto nin os prazos de investimento, o que xera crecente incerteza tanto nas administracións como no comité de empresa.
Dende o Ministerio insístese en que existen instrumentos financeiros e vontade política para acompañar a transición industrial da planta, considerada estratéxica no Estado, pero tamén se reclama á compañía “un compromiso claro e verificable” sobre o seu plan industrial a medio prazo.
Dúbidas da empresa e presión polo custo eléctrico
Alcoa volveu reiterar na reunión que o seu obxectivo é que o complexo sexa “operativo sen perdas en 2027”, mais condiciona a súa viabilidade a un marco eléctrico estable e competitivo. A compañía insiste en que a refinería de alúmina continúa operando ao 50% da súa capacidade polas dificultades de mercado e polos custos enerxéticos, o que limita a rendibilidade global do complexo.
Neste contexto, a multinacional mantén a súa estratexia de equilibrio interno: cubrir perdas dunha parte da produción cos ingresos da outra, unha fórmula que tanto sindicatos como administracións consideran insuficiente sen investimentos estruturais.
Xunta: máis axudas, pero tamén prazos
Desde a Xunta de Galicia, a conselleira de Economía e Industria, María Jesús Lorenzana, volveu reclamar que se aceleren decisións clave, especialmente a posta en marcha do forno de ánodos, ao considerar que o financiamento público xa está garantido.
Lorenzana pediu tamén que se reactive a tramitación de proxectos enerxéticos vinculados á planta e advertiu de que a industria non pode quedar atrapada en demoras administrativas nin na incerteza regulatoria. Para a Xunta, a clave segue sendo abaratar o prezo da electricidade mediante contratos a longo prazo, imprescindibles para a competitividade da factoría.
PSdeG: “xa non hai escusas”
Pola súa banda, o secretario xeral do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, foi especialmente crítico tras a reunión, asegurando que “xa non hai escusas” para que Alcoa non inicie a construción do forno de ánodos, ao contar xa co apoio económico do Estado.
Besteiro defendeu que os 40 millóns do PERTE eliminan calquera bloqueo financeiro e advertiu de que o proxecto é clave non só para a eficiencia da planta, senón tamén para reducir dependencia exterior de materiais industriais.
Comité de empresa: preocupación pola falta de certezas
Dende o comité de empresa, presidido por José Antonio Zan, trasladouse unha mensaxe de prudencia pero tamén de crecente preocupación. Os representantes do persoal consideran positivo o avance na recuperación das cubas, pero alertan de que a falta de decisións firmes sobre investimentos e custos enerxéticos pode volver poñer en risco a estabilidade futura da planta.
Os sindicatos insisten en que o futuro de San Cibrao non pode basearse en anuncios condicionados, senón en compromisos industriais efectivos que garantan emprego e actividade a longo prazo.
Unha ampliación da balsa de Xove baixo cuestionamento ambiental
Neste contexto industrial, tamén se suma a polémica ambiental arredor da ampliación da balsa de lamas vermellas de Alcoa en Xove, tras as alegacións presentadas por colectivos ecoloxistas como Ecoloxistas de Galiza Atlántica e Verde. A entidade advirte de posibles irregularidades na tramitación dos proxectos vinculados ás cotas +104 e +110, que, segundo sosteñen, poderían ter sido divididos en fases para facilitar a súa aprobación ambiental.
O colectivo sinala que parte das actuacións foron cualificadas como “zonas de préstamo” cando en realidade implicarían unha ampliación real dos diques e da superficie da balsa, polo que reclaman unha revisión en profundidade do estudo de impacto ambiental e mesmo a súa posible declaración negativa. Ademais, piden a paralización preventiva das obras e unha maior transparencia no expediente administrativo, ao tempo que cuestionan o rigor técnico da documentación presentada pola empresa.
ADEGA tamén pide revisión do proxecto
Nesta mesma liña, a Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galicia (ADEGA) presentou tamén alegacións contra a ampliación da balsa de lamas vermellas. A entidade considera que o proxecto supón unha “fuxida cara adiante” que prolonga a incerteza ambiental na comarca e lembra que a infraestrutura foi obxecto de sucesivas ampliacións baseadas, ao seu xuízo, en previsións erradas sobre a xeración de residuos.
ADEGA alerta de que o novo plan chega sen que se completasen actuacións anteriores e nun contexto no que as lamas vermellas foron reclasificadas como residuos perigosos, o que obriga —segundo defenden— a revisar a Autorización Ambiental Integrada e a viabilidade global da instalación.
Un proxecto estratéxico en punto morto emocional
A mesa de seguimento conclúe así cunha sensación compartida: hai fondos públicos, hai vontade institucional e hai planificación técnica, pero falta o movemento decisivo da empresa. Mentres Alcoa mantén a cautela e as condicións sobre a mesa, as administracións incrementan a presión para evitar que o proxecto quede atrapado nun escenario de anuncios sen execución.
San Cibrao, unha das pezas industriais máis importantes de Galicia e do Estado, segue así pendente dun paso adiante que, a día de hoxe, ninguén se atreve a confirmar.