Sociedade

A obra do investigador lucense reúne a análise de máis de 150 entrevistas con profesionais de máis de 30 países para explicar a transformación do ecosistema mediático

O investigador lucense César Fieiras Ceide, integrante do grupo Novos Medios da Universidade de Santiago de Compostela (USC), vén de publicar o libro IA, innovación y medios. 150 entrevistas para comprender el cambio, editado por Tirant Humanidades e dispoñible en acceso aberto. A publicación analiza o proceso de transformación que atravesan os medios de comunicación a partir da innovación, a intelixencia artificial (IA) e a experiencia de usuario.

Doutor en Comunicación con cualificación cum laude pola Universidade de Santiago de Compostela, Fieiras desenvolve a súa actividade docente e investigadora na propia institución académica. O seu traballo céntrase no estudo das dinámicas de innovación nos medios, na influencia transversal da intelixencia artificial e na crecente relevancia da experiencia de usuario, analizando como a tecnoloxía está a redefinir o papel estratéxico das organizacións informativas, a súa relación coas audiencias e a súa posición na economía da atención.

A obra sostén que a innovación converteuse nun factor determinante para garantir a supervivencia e a competitividade dos medios de comunicación. O seu contido baséase nun amplo traballo de campo realizado entre 2019 e 2025, período no que o autor entrevistou a máis de 150 profesionais pertencentes a medios de comunicación de máis de 30 países. Ese conxunto de entrevistas constitúe a base sobre a que se constrúe a análise do libro.

A publicación conta cun prólogo do profesor de Xornalismo Charlie Beckett, docente do Departamento de Medios e Comunicación da London School of Economics and Political Science (LSE) e director do proxecto Polis JournalismAI.

A través das achegas dos profesionais entrevistados, o volume ofrece unha visión comparada sobre os cambios que están a experimentar as organizacións mediáticas e as decisións estratéxicas que están a adoptar para afrontar o seu futuro. Entre as persoas participantes figuran responsables de dirección editorial, innovación, estratexia, produto, tecnoloxía, análise de datos e redacción.

A investigación identifica seis grandes ámbitos de innovación que están a marcar a evolución do sector: a reorganización das redaccións, a transformación dos produtos informativos, a automatización de procesos mediante intelixencia artificial, o desenvolvemento de plataformas propias, a conexión coas novas audiencias e a exploración de narrativas inmersivas.

Ao longo de 16 capítulos, o libro analiza tamén como a intelixencia artificial está a modificar as rutinas profesionais, os modelos de gobernanza, a relación cos públicos e a experiencia de usuario, ao tempo que aborda os retos éticos, regulatorios e editoriais derivados da súa implantación.

Segundo sostén o autor, a intelixencia artificial non substituirá o valor diferencial do xornalismo, senón que obrigará a redefinilo. Neste contexto, considera que a credibilidade, o criterio editorial, a supervisión humana e a capacidade para xerar confianza converteranse en elementos estratéxicos para os medios nun escenario cada vez máis automatizado.

A publicación traslada a un formato divulgativo parte do traballo investigador desenvolvido por Fieiras nos últimos anos, previamente recollido na súa tese de doutoramento e en máis de 100 contribucións académicas, entre artigos científicos, capítulos de libros e comunicacións en congresos. O obxectivo é achegar este coñecemento aos profesionais da comunicación, ao estudantado e ás persoas interesadas na evolución do xornalismo, mantendo o rigor académico e unha orientación práctica.

O libro enmárcase nas liñas de investigación do proxecto OpenPSM, financiado polo Ministerio de Ciencia e Innovación, a Axencia Estatal de Investigación (AEI) e os fondos FEDER da Unión Europea. Ademais, forma parte das actividades desenvolvidas polo grupo Novos Medios da Facultade de Ciencias da Comunicación da Universidade de Santiago de Compostela, centradas na innovación, a intelixencia artificial, a transformación dixital, os medios públicos, a experiencia de usuario e a evolución dos modelos profesionais e organizativos do xornalismo.