Galicia mantense por riba da media española en PISA pero perde puntos nas tres competencias avaliadas
Galicia mantense entre as comunidades autónomas españolas con mellores resultados no informe PISA 2025, aínda que rexistra un descenso nas tres competencias avaliadas e obtén os peores datos da súa serie histórica segundo a oposición. O alumnado galego acada 486 puntos en competencia científica, 466 en matemáticas e 454 en comprensión lectora, resultados que sitúan a comunidade por enriba da media española nas tres áreas, pero que tamén evidencian unha caída respecto da anterior edición do estudo.
A Xunta reivindica especialmente os datos relativos á equidade do sistema educativo galego, que sitúa no primeiro posto da OCDE neste indicador. O Goberno galego considera que este resultado confirma a igualdade de oportunidades que ofrece o sistema para o conxunto do alumnado, independentemente da súa situación.
En competencia científica, a principal área avaliada neste PISA, Galicia consegue 486 puntos, o que a coloca na quinta posición do conxunto de España. En matemáticas, os 466 puntos obtidos permiten á comunidade situarse tamén no quinto posto estatal, tres posicións por enriba da oitava praza acadada no PISA de 2022. En comprensión lectora, Galicia suma 454 puntos e ocupa a oitava posición entre as comunidades.
O descenso de puntuacións non é exclusivo de Galicia e prodúcese nun contexto de caída xeneralizada dos resultados educativos en España. A Xunta sinala que, agás o caso de Cataluña, practicamente todas as comunidades perden puntuación nas diferentes competencias. O conselleiro de Educación, Ciencia, Universidades e FP, Román Rodríguez, considera ademais que o feito de que a media estatal inclúa os resultados cataláns condiciona a comparación e defende que os datos evidencian unha deterioración estrutural do sistema educativo español.
Román Rodríguez sostén que os resultados de PISA 2025 deben analizarse tendo en conta que é a primeira edición realizada cos criterios da LOMLOE e co seu sistema de avaliación plenamente implantado. Ao seu xuízo, o informe supón un cuestionamento do modelo educativo impulsado polo Goberno central e afirmou que «claramente suspende o modelo educativo socialista, o socialismo educativo».
O conselleiro lembrou que a Xunta leva anos reclamando modificacións nos currículos, nos sistemas de avaliación e na carreira profesional docente. Rodríguez considera que a actual lei educativa contribúe á perda de peso da cultura do esforzo e non reforza suficientemente a autoridade do profesorado, cuestións que, segundo o Goberno galego, están detrás dunha parte dos problemas que reflicten os resultados.
A Xunta defende, ao mesmo tempo, que leva tempo aplicando medidas para mellorar de maneira continua o sistema educativo e paliar os efectos que atribúe á normativa estatal. Entre estas actuacións sitúa as medidas estruturais derivadas do acordo sindical e novas iniciativas como o programa de reforzo extraescolar.
O Executivo autonómico destaca tamén que Galicia mantén unha posición relativa destacada dentro do conxunto das comunidades e que mellora a súa posición en matemáticas. Porén, admite que as puntuacións obtidas nas tres competencias non son as que lle gustaría alcanzar e insiste en que os resultados deben interpretarse dentro dun escenario de deterioración xeral do rendemento educativo en España.
O PSdeG acusa á Xunta de responsabilizar ao Estado e reclama máis recursos
O Grupo Socialista ofrece unha lectura diferente dos datos e atribúe o descenso dos resultados ao que denomina «recortismo educativo» do PP. O portavoz de Educación dos socialistas, Aitor Bouza, criticou que o conselleiro responsabilice da situación á LOMLOE e lembrou que a lei tivo efectos plenos no curso 2023-2024, mentres que o alumnado avaliado en PISA foi escolarizado en 2015 baixo unha lei educativa do PP.
Bouza reprochou tamén ao Goberno galego que durante anos empregase os resultados de PISA para avalar o seu modelo educativo e que agora atribúa os malos resultados á Administración estatal. O parlamentario socialista sinalou que Galicia perde máis puntos que a media española nas tres áreas: 20 puntos en matemáticas fronte aos 16 da media estatal, 31 en lectura fronte aos 23 de España e 20 en ciencias fronte aos oito puntos de descenso da media do Estado.
O PSdeG reclamou ao conselleiro unha diagnose da situación real da educación pública galega e medidas inmediatas para corrixir os déficits detectados. Bouza tamén cuestionou o que cualificou de «elitismo educativo» do PP e criticou que o presidente da Xunta escollese un centro privado para o inicio do curso cando, segundo afirmou, dispoñía de centos de centros públicos para facelo.
Entre as propostas socialistas figura un plan de choque específico para garantir unha educación inclusiva efectiva. Bouza recuperou a proposta formulada polo secretario xeral do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, para mobilizar 50 millóns de euros destinados á educación galega, cunha previsión de incorporar 650 novos profesionais ás aulas e executar obras urxentes nos centros.
A proposta contempla 35 millóns de euros para contratar 300 especialistas en Pedagoxía Terapéutica, 150 en Audición e Linguaxe e outros 200 orientadores e orientadoras con praza estrutural e xornada completa. Outros 15 millóns destinaríanse a poñer en marcha un plan urxente de infraestruturas educativas.
Sumar pide reforzar a educación pública e as escolas rurais
Tamén Sumar Galicia considera que os resultados de PISA deben provocar unha reacción por parte da Xunta. A secretaria de Igualdade da formación, Rocío Núñez Rúa, acusa o PP de levar anos «deteriorando a educación pública» e considera especialmente preocupante a evolución das puntuacións galegas.
Sumar destaca que Galicia perdeu 31 puntos en comprensión lectora e 20 puntos tanto en matemáticas como en ciencias desde 2022. No caso da lectura, a caída alcanza os 55 puntos desde 2015. En ciencias, a formación lembra que Galicia compartía en 2022 o primeiro posto estatal con 506 puntos e que agora descendeu ata a quinta posición, con 486.
Núñez Rúa rexeita que a Xunta atribúa os resultados ao fracaso da LOMLOE e lembra que o PP goberna Galicia desde 2009. Ao seu xuízo, os resultados educativos son consecuencia de anos de políticas e non dunha única decisión adoptada recentemente.
A formación considera, ademais, que o descenso demográfico debería permitir reducir as ratios nas aulas, reforzar os equipos docentes e ofrecer unha atención máis individualizada ao alumnado. Sumar reclama que a diminución do número de estudantes se traduza en máis recursos por alumno e alumna e non nunha redución de profesorado ou unidades.
Entre as súas demandas figuran un plan extraordinario de reforzo da educación pública, a redución das ratios, o incremento do profesorado e dos equipos de orientación, o reforzo das especialidades de Pedagoxía Terapéutica e Audición e Linguaxe e máis recursos para atender a diversidade e o alumnado con necesidades educativas especiais. A formación pide tamén reforzar as escolas rurais e unitarias, adaptando os recursos ás características dunha poboación dispersa.
Sumar sinala que os últimos datos oficiais sitúan o gasto educativo no 19,3% do orzamento autonómico galego, fronte ao 20,3% de media no conxunto das comunidades. A formación admite que non existe unha relación automática entre investimento e resultados de PISA, pero defende que garantir a igualdade de oportunidades require recursos suficientes.
Os resultados do informe deixan así un escenario contraposto: mentres a Xunta pon o acento na posición relativa de Galicia, na súa superioridade respecto da media española e, especialmente, na equidade do sistema, a oposición centra a súa análise na perda de puntuacións e reclama un incremento dos recursos destinados á educación pública. As tres formacións coinciden, en todo caso, en que os datos de PISA deben servir para introducir medidas de mellora no sistema educativo galego.