Investígase o uso de macroalgas enriquecidas en selenio para unha gandería máis sostible
Unha subvención de máis de medio millón de euros, cofinanciada nun 80 % por fondos FEADER, permitirá poñer en marcha ALGANUT, un grupo operativo que durante tres anos traballará no desenvolvemento de pensos baseados en macroalgas mariñas enriquecidas en selenio para os sectores avícola e vacún de leite.
A iniciativa pretende aproveitar as propiedades das macroalgas e do selenio para desenvolver unha solución integrada que contribúa a mellorar a eficiencia, a competitividade e a sustentabilidade das explotacións gandeiras. O proxecto parte dos principais retos aos que se enfronta actualmente o sector gandeiro europeo, entre eles a redución do uso de antibióticos sen comprometer a saúde nin o rendemento dos animais, a diminución da pegada ambiental e a obtención de alimentos de orixe animal con maior valor engadido grazas ao enriquecemento en nutrientes esenciais.
Neste contexto, ALGANUT aposta polas macroalgas mariñas como un recurso con potencial para avanzar cara a sistemas de produción máis eficientes, resilientes e vinculados aos principios da economía circular e do enfoque One Health. As algas son ricas en fibra dietética, que pode favorecer a dixestibilidade e contribuír á redución das emisións de metano. Segundo algúns estudos, esta redución podería situarse entre o 20 % e o 80 %. Ademais, conteñen compostos bioactivos inmunomoduladores, como polisacáridos sulfatados e polifenois, que poden favorecer a integridade da barreira intestinal e modular a microbiota, contribuíndo potencialmente a reducir os trastornos dixestivos e a necesidade de antibióticos.
Outro dos eixes do proxecto será o enriquecemento en minerais esenciais. Determinadas especies de macroalgas teñen capacidade para acumular elementos como o selenio e o iodo, presentes de maneira limitada nalgúns alimentos tradicionais, e facelos dispoñibles en formas de elevada biodispoñibilidade tanto para os animais como para o ser humano.
O selenio desempeña un papel relevante nas funcións antioxidantes e inmunitarias do organismo e a súa inxesta é insuficiente en parte da poboación europea e española. Pola súa banda, o iodo resulta fundamental para o correcto funcionamento da glándula tiroide. A utilización dos novos pensos desenvolvidos por ALGANUT permitirá, ademais, avanzar na obtención de produtos de orixe animal enriquecidos en selenio, como carne de polo, ovos e leite, o que podería favorecer a diferenciación comercial e a competitividade das explotacións.
Para desenvolver esta iniciativa creouse un equipo multidisciplinar coordinado pola Fundación Empresa Universidade Galega (FEUGA). No proxecto participan tamén a empresa produtora de algas Porto-Muiños SL, o fabricante de pensos De Heus e Nutricor, especializada en asesoramento en nutrición animal e xestión gandeira. A investigación completarase coa participación de diferentes grupos vinculados á Universidade de Santiago de Compostela (USC), á Fundación Premio Arce da Universidade Politécnica de Madrid (FPA-UPM), á Universidade Complutense de Madrid (UCM) e ao Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo (CIAM-AGACAL). Tamén formará parte da iniciativa o produtor Vía Láctea, que colaborará na realización dalgúns dos ensaios.
O proxecto desenvolverase en varias fases. Nunha primeira etapa estudarase a dispoñibilidade do selenio orgánico procedente de macroalgas enriquecidas e a súa excreción no leite e nos ovos mediante ensaios in vivo de dose-resposta en vacún de leite e galiñas poñedoras. Tamén se analizará a viabilidade de diferentes estratexias de suplementación con macroalgas para reducir as emisións de metano no vacún de leite, comparándoas con outros produtos dispoñibles no mercado, así como o seu impacto sobre parámetros produtivos e de saúde relacionados cos compostos bioactivos presentes nas algas.
Nunha segunda fase avaliarase, a partir dos resultados obtidos inicialmente, o efecto da suplementación con macroalgas e produtos derivados destas sobre a saúde intestinal, a inmunidade e a eficiencia produtiva en polos de engorde.
Finalmente, ALGANUT probará os suplementos de algas funcionais en condicións comerciais en explotacións de vacún de leite, polos de engorde e galiñas poñedoras. O obxectivo será validar os resultados obtidos e avanzar cara á aplicación dos produtos desenvolvidos no mercado.