Medra o rexeitamento social a un macroparque eólico que afectaría a varios concellos de Celanova e a Baixa Limia
O proxecto eólico Cantanarrás está a xerar un notable rexeitamento entre distintos colectivos e administracións locais das comarcas de Celanova–A Baixa Limia, que piden que a instalación reciba unha resolución ambiental desfavorable e que non se autorice nin a súa construción nin as infraestruturas necesarias para evacuar a enerxía que xeraría.
A iniciativa, promovida pola empresa Tuñas Eólica, S.L., contempla a instalación de dez aeroxeradores de 4,5 MW cada un, ata sumar unha potencia conxunta de 45 MW. Deles, cinco situaríanse na comarca de Terra de Celanova–A Baixa Limia —tres no termo de Bande e dous no de Verea— mentres que os cinco restantes se erguerían en Rairiz de Veiga. A liña destinada a evacuar a electricidade xerada discorrería, ademais, polos concellos de Celanova, Ramirás, Cartelle e Castrelo de Miño.
Un proxecto que se suma a outros xa existentes na zona
Entre os principais argumentos esgrimidos nas alegacións presentadas figura a coincidencia deste proxecto co trazado doutra iniciativa anterior, Fonsanta, que xa recibira unha declaración ambiental desfavorable. A iso súmase a preocupación polo efecto acumulativo que tería Cantanarrás xunto a outros parques e infraestruturas enerxéticas xa en marcha ou en trámite na zona, así como as posibles afeccións sobre o patrimonio natural, a biodiversidade, os recursos hídricos e o patrimonio cultural da contorna, agravadas pola proximidade das instalacións a distintos núcleos de poboación.
Un dos eixos centrais das alegacións é a falta dunha planificación conxunta do territorio. Advírtese de que tramitar cada proxecto eólico de xeito individual impide valorar correctamente o impacto acumulado de todos eles e pode acabar saturando o territorio. Aínda recoñecendo a necesidade de avanzar na transición enerxética, insístese en que este proceso non pode desenvolverse a costa da paisaxe, da calidade de vida da veciñanza nin das posibilidades de desenvolvemento futuro das comarcas rurais afectadas.
Afeccións sobre espazos de valor ambiental
As alegacións tamén poñen o foco no impacto que o parque tería sobre zonas ambientalmente sensibles, incluída a conectividade ecolóxica da contorna da Reserva da Biosfera Transfronteiriza Gerês-Xurés, así como sobre hábitats e especies protexidas, cursos de auga e solos. Sublíñase de xeito especial o risco para a avifauna e os quirópteros, e tamén para turbeiras, queirogais e zonas húmidas de valor ecolóxico presentes na área de implantación.
Preocupación pola proximidade ás aldeas e pola liña de evacuación
Outro dos aspectos que máis inquietude xera é a proximidade dos aeroxeradores, e sobre todo da liña de alta tensión, ás vivendas. No caso de Cartelle, alertouse de que nalgúns tramos o trazado previsto para a evacuación se achegaría a distancias moi reducidas das casas, o que incrementa a preocupación polo impacto paisaxístico e territorial, ademais de pola calidade de vida da veciñanza.
En Ramirás, representantes municipais mantiveron encontros coa veciñanza para informala sobre o proxecto e sobre o percorrido previsto da liña de evacuación, e pediuse a convocatoria dun pleno extraordinario para que a corporación municipal fixe unha posición clara respecto a Cantanarrás.
Verea reclama garantías sobre a auga, o viario e os intereses veciñais
O Concello de Verea, que se vería afectado de xeito directo por dous dos aeroxeradores e por parte da liña de evacuación, presentou tamén alegacións propias. Desde o concello denúnciase que, antes da fase de información pública, non houbo un proceso de diálogo suficiente nin coa empresa promotora nin co organismo responsable da tramitación que permitise coñecer con detalle as afeccións reais do proxecto.
Entre as principais preocupacións trasladadas polo concello está a posible afección ás captacións e traídas de auga para consumo humano. Reclámase un inventario completo e xeorreferenciado de captacións, depósitos e infraestruturas de abastecemento, así como unha análise individualizada dos posibles efectos sobre mananciais, regatos e augas subterráneas, ademais de mecanismos claros que garantan a continuidade e a calidade do abastecemento e o compromiso da promotora de reparar calquera dano que puidese producirse.
Tamén preocupa o impacto sobre a rede viaria municipal derivado do tránsito de maquinaria pesada e transportes especiais durante as obras. Verea pide que se identifiquen todas as vías afectadas, que se documente previamente o seu estado e que a empresa asuma expresamente a reparación dos desperfectos que puidese ocasionar.
Novas iniciativas nos concellos afectados
Diversos representantes municipais da zona consideran que a participación veciñal ante un proxecto desta envergadura non pode limitarse a un trámite administrativo formal, polo que anunciaron que seguirán impulsando iniciativas nos distintos concellos implicados para esixir un posicionamento claro das corporacións municipais e garantir que a veciñanza dispoña de toda a información sobre Cantanarrás.
Insístese en que a oposición non é ás enerxías renovables en si, senón a unha implantación que non respecte o territorio, que non avalíe de forma axeitada os impactos acumulados e que se leve a cabo sen garantías suficientes para quen vive na zona. Defíndese que a comarca pode e debe participar na transición enerxética, pero sen asumir de forma desproporcionada os seus custos ambientais, paisaxísticos e sociais mentres os principais beneficios se xeran fóra do territorio.