O Ecomapa 2026 identifica máis de 800 puntos negros do arboredo urbano en Vigo e Baiona
A iniciativa “Aquí falta unha árbore- Ecomapa 2026” permitiu identificar durante a pasada fin de semana máis de 800 puntos con deficiencias no arboredo urbano de Vigo e Baiona. En concreto, once persoas pertencentes ás asociacións Amigas das Árbores, Ecoloxistas en Acción, Greenpeace e Vigo Histórico rexistraron 873 alcorques con problemas: 141 estaban baleiros, 224 contiñan un tocón ou unha árbore morta e 508 presentaban condicións consideradas “asfixiantes”.
O mapeo, desenvolvido os días 3 e 4 de outubro a nivel estatal, permitiu localizar máis de 44.000 alcorques sen árbores, arredor de 27.000 tocóns ou exemplares secos e máis de 76.000 alcorques nos que as condicións do solo ou a falta de espazo dificultan o desenvolvemento das árbores. Os datos correspondentes a cada municipio poden consultarse na plataforma ecomapa.org.
No caso de Vigo e Baiona, as organizacións participantes sinalan que o traballo realizado só permitiu cubrir aproximadamente o 70% do territorio municipal, polo que consideran que, de extrapolar os resultados ao conxunto dos cascos urbanos, sería necesario repoñer arredor dun milleiro de árbores en Vigo e preto dun cento en Baiona nas localizacións identificadas.
Os colectivos prevén trasladar nos próximos días os resultados aos respectivos gobernos municipais e reclaman que se adopten medidas para incrementar a cobertura arbórea e mellorar as condicións das árbores existentes. Entre as actuacións que consideran necesarias están a reposición de exemplares nos alcorques baleiros ou ocupados por tocóns e a eliminación do pavimento ou doutros elementos que impiden o desenvolvemento das árbores.
As entidades advirten, con todo, de que os datos recollidos representan só unha parte dun problema máis amplo relacionado coa perda de arborado urbano en Vigo. Segundo Amigas das Árbores, desde 2011 desapareceron na cidade 12.543 exemplares. Un dos puntos que consideran especialmente significativos é o monte do Castro, onde o Ecomapa contabilizou 67 tocóns correspondentes a cortas recentes.
O percorrido realizado tamén permitiu constatar, segundo as organizacións, que numerosas rúas de Vigo carecen tanto de árbores como de alcorques. Ademais, denuncian que en determinados espazos exemplares de gran porte e con décadas de antigüidade foron substituídos por árbores de menor tamaño, que dificilmente alcanzarán as dimensións dos exemplares anteriores.
As entidades cuestionan este modelo de arborización, ao considerar que as árbores de pequeno porte utilizadas con frecuencia con fins ornamentais proporcionan menos sombra e teñen unha menor capacidade para contribuír á redución do efecto illa de calor e á absorción de dióxido de carbono. Fronte a este modelo, defenden incrementar a masa arbórea para avanzar cara á creación dun auténtico bosque urbano.
Os colectivos participantes propoñen así a elaboración dun Plan de Infraestruturas Verdes Urbanas que permita recuperar os alcorques baleiros ou con tocóns, ampliar os espazos destinados ás árbores e eliminar as barreiras que dificultan o seu crecemento. O obxectivo sería aumentar a presenza de vexetación nas cidades e mellorar a súa capacidade para facer fronte ás altas temperaturas e aos efectos do cambio climático.
A proposta inclúe tamén unha maior presenza de vexetación arbustiva e a conservación de espazos para o desenvolvemento natural da flora silvestre. As organizacións consideran que o exceso de pavimentación e determinadas prácticas de mantemento, como podas ou rozas, dificultan a creación de contornos urbanos máis naturalizados.
A iniciativa desenvolveuse no conxunto do Estado coa participación de Alianza por el Clima, Barrios por el Clima, a Confederación Estatal de Asociaciones Vecinales, Ecoloxistas en Acción, Greenpeace, Intermón Oxfam e Juventud por el Clima. En total participaron 2.145 persoas de 315 municipios, que rexistraron máis de 148.000 puntos con deficiencias en só dous días.
As entidades promotoras destacan o papel da participación cidadá e a preocupación existente entre a veciñanza pola renaturalización dos espazos urbanos. En Vigo e Baiona, as organizacións que coordinaron o traballo consideran que os resultados obtidos poden servir como base para reclamar aos gobernos municipais actuacións destinadas a aumentar a cobertura arbórea e reducir o efecto illa de calor característico dos núcleos urbanos.