O Observatorio do Patrimonio Lúdico Galego recibiu o Premi Baldufa como exemplo de traballo en rede
O Observatorio do Patrimonio Lúdico Galego recibiu este domingo, 27 de setembro, o Premi Baldufa que concede a Federació Catalana de Jocs, Esports i Deports Tradicionals (FCJEDT) para recoñecer persoas e entidades que desenvolven iniciativas e estratexias de referencia no ámbito do xogo tradicional.
A entidade galega foi distinguida na edición de 2026 como exemplo de traballo en rede. Segundo a acta dos premios, o recoñecemento debeuse ao feito de que o Observatorio se converteu nunha plataforma que reúne diferentes entidades e persoas e que amosa unha forma efectiva de colaborar e coordinar proxectos arredor do patrimonio lúdico.
A entrega do premio tivo lugar o domingo ás 16.30 horas na sala de actos da Casa do Concello de Sant Jaume d’Enveja, en Tarragona, no marco da IV Gala do Joc Tradicional. Ao acto desprazáronse representantes de tres dos colectivos galegos integrados no Observatorio: Xosé Manuel García e Xosé López, do Museo O Recuncho das Argalladas de Vilanova de Lourenzá; Quico Darriba, de Xogos Tradicionais Muimenta, e Manuel Rodríguez, Charrancas, da Asociación Galega do Xogo Popular e Tradicional.
O Observatorio do Patrimonio Lúdico Galego está formado por investigadores e por diversas entidades vinculadas ao estudo, conservación e divulgación dos xogos e xoguetes tradicionais. Entre elas figuran a Asociación Galega do Xogo Popular e Tradicional, a Asociación de Xogadores e Xogadoras da Chave de Santiago, Brinquedia, o Centro de Cultura Popular “Xaquín Lorenzo” da Deputación de Ourense, o Club de Loitas Tradicionais “A Cambadela” da Estrada, o Museo Etnolúdico de Galicia (MELGA) de Ponteceso, Xogos Tradicionais Muimenta ou O Recuncho das Argalladas.
A diversidade de intereses e perfís das persoas e colectivos que integran a plataforma é precisamente unha das características que explican a súa capacidade para coordinar iniciativas diferentes arredor do patrimonio lúdico galego. Ao longo dos últimos anos, o Observatorio desenvolveu múltiples proxectos relacionados coa investigación, a conservación e a divulgación dos xogos tradicionais.
Entre as súas principais iniciativas figurou a creación da primeira aplicación en rede e para dispositivos móbiles dedicada aos xogos tradicionais, así como a posta en marcha dunha base de datos en liña sobre o patrimonio lúdico galego. Durante a pandemia tamén desenvolveu un proxecto para achegar os xogos ás familias nos seus domicilios e mantivo actividades de formación e accións destinadas a divulgar o patrimonio lúdico galego fóra de Galicia.
Parte deste traballo quedou tamén recollida en dúas publicacións: Xogos tradicionais galegos para tempos de recollida, editada en 2022 pola Deputación de Lugo, e Patrimonio lúdico galego. Investigación, recursos e divulgación dos xogos tradicionais, publicada en 2025 pola Universidade de Santiago de Compostela e a Xunta de Galicia.
O Premi Baldufa, cuxo nome fai referencia á baldufa catalá, equivalente ao peón galego, supuxo así un recoñecemento ao labor desenvolvido nos últimos anos polo Observatorio e á súa aposta pola colaboración entre entidades para preservar e dar a coñecer o patrimonio lúdico de Galicia.