O PSdeG logra reforzar a protección do galego cun mínimo do 50% do ensino na lingua e máis de 65 millóns de euros
A secretaria de Organización do PSdeG, Lara Méndez, presentou este xoves os principais avances acadados polos socialistas no acordo para actualizar o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega. Segundo explicou, o texto incorpora compromisos nos ámbitos do ensino, da cultura e do financiamento, ademais de mecanismos para controlar o cumprimento das medidas.
No ensino, o acordo establece que nos centros de Primaria e Secundaria o 50% do horario lectivo se imparta en galego, unha porcentaxe que, segundo o PSdeG, non estaba garantida na actualidade. Ademais, a lingua galega volverá estar presente nas materias científicas e tecnolóxicas.
O acordo tamén reforza o uso do galego desde as primeiras etapas educativas. Na educación infantil das contornas castelanfalantes garantirase o mesmo nivel de uso da lingua, mentres que nos centros plurilingües poderá gañar máis presenza cando a lingua estranxeira non complete o terzo máximo do horario.
Na Formación Profesional, o obxectivo será que o alumnado remate os seus estudos capacitado para exercer a súa profesión tamén en galego.
Máis apoio á cultura en galego
O acordo contempla tamén medidas específicas para as industrias culturais que crean en galego. No sector editorial aumentaranse os orzamentos e as medidas de apoio planificaranse en colaboración coas editoriais. Ademais, haberá liñas específicas para impulsar a creación en galego e un marco de colaboración para favorecer a internacionalización dos produtos.
No ámbito audiovisual incrementaranse as axudas á produción en galego, tamén para produtoras independentes, e favorecerase unha maior presenza destas producións na televisión pública. Tamén se impulsará unha programación infantil propia e específica en galego.
O plan incluirá igualmente medidas para aumentar a presenza e o uso do galego nas plataformas dixitais, redes sociais e tecnoloxía, incluídos os avances da intelixencia artificial.
Outra das medidas será a creación dun Plan de Fomento da Lectura en Lingua Galega, coa participación da Real Academia Galega, o Consello da Cultura Galega e representantes do sector.
Máis de 65 millóns de euros en catro anos
O acordo establece un incremento anual de 1,5 millóns de euros nos orzamentos destinados ao Plan e compromete a mobilización de máis de 65 millóns de euros durante os primeiros catro anos para o fomento, difusión e promoción da lingua galega.
Segundo explicou Lara Méndez, o obxectivo é que o plan deixe de depender exclusivamente da vontade do Goberno e conte con mecanismos de seguimento e avaliación. No ámbito educativo, cada ano presentarase no Parlamento un informe sobre as materias impartidas en galego e sobre o cumprimento das medidas.
Tamén haberá unha dobre avaliación anual do conxunto do Plan, con informes de seguimento, cronogramas e debate parlamentario. O Consello Asesor da Lingua Galega terá un papel central neste control e contará coa participación dos grupos parlamentarios, a Real Academia Galega, o Consello da Cultura Galega e entidades vinculadas á defensa do idioma.
As medidas deberán aplicarse durante 2027 e implicarán as modificacións normativas necesarias, incluída a modificación do decreto do plurilingüismo, así como a incorporación da correspondente dotación orzamentaria nos exercicios de 2027 e 2028.
Méndez enmarcou o acordo na situación lingüística que, segundo os datos do IGE e os informes da Real Academia Galega citados polo PSdeG, atravesa o galego, especialmente entre as novas xeracións. A dirixente socialista destacou que menos de dous de cada dez nenos e nenas falan habitualmente galego, fronte aos catro de cada dez de hai vinte anos.
O PSdeG sinala, con todo, que o acordo non supón renunciar ás súas propias reivindicacións lingüísticas e que continuará co labor de control. Entre os seus obxectivos mantén que o 50% do ensino en galego sexa un mínimo e non un teito, así como incrementar os recursos destinados á lingua e garantir a súa presenza efectiva en todos os ámbitos da sociedade.