PSdeG e BNG critican os Orzamentos da Xunta para 2027 por non dar resposta á vivenda e á suba dos prezos
O PSdeG e o BNG criticaron este venres o proxecto de Orzamentos da Xunta para 2027, presentado polo Goberno de Alfonso Rueda, ao considerar que non ofrece solucións aos principais problemas da cidadanía, especialmente o acceso á vivenda e o encarecemento do custo da vida. Ambas as formacións cuestionaron as rebaixas fiscais anunciadas polo Executivo galego e advertiron do incremento da débeda pública e dos gastos asociados aos xuros.
A deputada socialista Patricia Iglesias cualificou de propagandística a rebaixa do IRPF presentada pola Xunta como unha das principais medidas das novas contas. Segundo os seus cálculos, para unha parella na que ambos os membros perciben 25.000 euros brutos anuais e teñen dous fillos, o aforro será de aproximadamente cinco euros ao mes. «Esta é a realidade do anuncio propagandístico que fixeron esta mañá Rueda e Corgos», afirmou.
Iglesias relacionou esta medida coa evolución dos prezos en Galicia. Segundo os datos do Instituto Nacional de Estatística publicados esta semana, o IPC rexistrou en setembro unha suba interanual do 5,5 % na comunidade, seis décimas por riba da media estatal e a taxa máis elevada do Estado, empatada coa de Castela-A Mancha. A deputada lamentou que, mentres aumentan os custos dos combustibles, da cesta da compra e da vivenda, o Goberno galego non adopte medidas que permitan aliviar a situación das familias.
A socialista tamén cuestionou as novas rebaixas fiscais, que, ao seu xuízo, favorecen as rendas e os patrimonios máis elevados. «Hai un cinismo enorme por parte do Goberno de Rueda: baixar impostos aos que máis teñen, pero pedirlle ao Estado que financie máis o Estado do benestar e os servizos públicos», sinalou.
Pola súa banda, a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, criticou o anuncio da Xunta de duplicar a partida destinada á construción de vivenda ata os 326 millóns de euros. Segundo a súa valoración, esa cifra representa apenas 17 millóns máis que o investimento de 2009, unha vez actualizado o importe segundo o IPC. Pontón cualificou o anuncio de «tomadura de pelo» nun contexto no que milleiros de galegos e galegas teñen dificultades para acceder a unha vivenda, mesmo en alugueiro.
A líder nacionalista acusou o Goberno galego de manter unha política de vivenda insuficiente e centrada na construción e na venda, en lugar de facilitar o acceso ao alugueiro. Ademais, preguntou onde están as 1.800 vivendas de alugueiro social que, segundo lembrou, Rueda prometera ter construídas ao remate de 2026.
O PSdeG tamén cuestionou as medidas fiscais previstas en materia de vivenda. Iglesias considera que a rebaixa do imposto sobre actos xurídicos documentados beneficia os propietarios e facilita as operacións de venda, pero non resolve as dificultades da mocidade e das familias con menos recursos. Fronte a esta política, defendeu impulsar o alugueiro e mobilizar as vivendas baleiras mediante un banco público, así como aplicar os instrumentos previstos na Lei estatal de vivenda, cuxo recurso presentado pola Xunta foi desestimado polo Tribunal Constitucional en setembro.
Pontón incidiu igualmente en que as rebaixas fiscais anunciadas benefician os sectores con maior capacidade económica. No ámbito da vivenda, criticou especialmente os beneficios dirixidos aos construtores, mentres milleiros de persoas non poden asumir o custo dun alugueiro. Tamén advertiu de que o Executivo galego continúa mantendo, segundo denunciou, beneficios fiscais por valor de 40 millóns de euros para unhas 7.000 persoas con maior patrimonio.
Outro dos puntos de discrepancia é a evolución da débeda pública galega. Iglesias lembrou que esta roldaba os 4.000 millóns de euros antes da chegada do PP ao Goberno en 2009 e que, segundo os últimos datos do Banco de España correspondentes ao segundo trimestre de 2026, alcanzou os 13.357 millóns, o seu máximo histórico. A deputada considerou irónico que a Xunta presuma de non aumentar o endebedamento cando a débeda se triplicou desde entón.
Pontón tamén puxo o foco no incremento do custo financeiro da débeda, cuxo pagamento de xuros aumentará un 10,3 %. A portavoz nacional do BNG lembrou que o endebedamento representa o 15 % do PIB galego, fronte ao 6,8 % de 2008, cando ascendía a 3.954 millóns de euros. Neste contexto, criticou que Rueda rexeitase a quita de 4.000 millóns de euros negociada polo BNG.
As dúas formacións denunciaron tamén a falta de medidas concretas para responder á situación económica das familias. Pontón sinalou que a suba dos prezos afecta especialmente a Galicia, onde os salarios e as pensións están por debaixo da media estatal. Ademais, alertou do peso da factura enerxética na evolución do IPC e criticou que a Xunta continúe rexeitando a proposta dunha tarifa eléctrica galega para reducir o custo da luz para fogares e empresas.
Iglesias, pola súa banda, reprochou ao Goberno galego que presentase os orzamentos nunha rolda de prensa antes de entregalos ao Parlamento, o que considerou un desprezo á Cámara e aos grupos da oposición. Tamén advertiu de que as cifras anunciadas pola Xunta non sempre se traducen nunha execución efectiva das partidas previstas.
Fronte ás cifras presentadas polo Executivo, a deputada socialista destacou dous datos que considera especialmente preocupantes: as 36.773 persoas inscritas no Rexistro Único de Demandantes de Vivenda de Galicia e as 378.749 persoas que agardaban por algún tipo de atención nas listas de espera do Sergas ao peche de 2025, segundo os datos publicados polo propio servizo de saúde.
Tanto o PSdeG como o BNG consideran que o proxecto orzamentario para 2027 mantén unha liña continuísta e non ofrece respostas suficientes aos problemas de acceso á vivenda, á perda de poder adquisitivo e ás dificultades dos servizos públicos. As dúas formacións coinciden en criticar que as rebaixas fiscais ocupen un lugar destacado nas contas mentres, ao seu xuízo, non se reforzan as medidas destinadas á maioría social.