Quen xogará a partida das eleccións 2027 na Mariña lucense?
A carreira cara ás municipais de maio de 2027 xa comezou na Mariña, aínda que boa parte dos seus protagonistas prefiran non dicilo en voz demasiado alta. Quedan meses para que os partidos pechen definitivamente as listas, celebren asembleas e oficialicen candidatos, pero as primeiras pezas empezan a colocarse sobre un taboleiro político que chegará ás urnas bastante diferente ao que os veciños atoparon en maio de 2023.
Hai alcaldes que teñen practicamente decidido continuar, outros que recoñecen que aínda o están pensando, formacións que preparan unha renovación xeracional e candidatos que prefiren esperar a falar cos seus partidos antes de confirmar nada. Tamén hai despedidas claras. E, no medio, dúas candidaturas nacionalistas xa despegaron: Martín Graña en Ribadeo e Iria Cotelo en Viveiro.
O escenario é especialmente interesante porque este mandato deixou cambios que ninguén podía anticipar completamente en 2023. O PP recuperou Ribadeo con maioría absoluta, o BNG mantivo Barreiros, o PSOE conservou importantes alcaldías e gobernos como os de Burela ou Foz e Vía Alfoz continuou á fronte de Alfoz. Pero tamén houbo movementos durante o mandato: Dolores García Caramés asumiu a Alcaldía de Cervo trala marcha de Alfonso Villares, José Manuel Lamela chegou á do Valadouro despois da renuncia de María José Fernández e Mariña Gueimunde converteuse en alcaldesa de Viveiro en febreiro de 2025 mediante unha moción de censura.
Son cambios que fan que 2027 non sexa simplemente unha repetición de 2023.
CONTINUIDADES PROBABLES
Entre todas as incógnitas hai un primeiro grupo no que a continuidade parece, a día de hoxe, a opción máis probable. En Burela, Carmela López manifesta a súa intención de seguir se os proxectos en marcha avanzan como espera. A alcaldesa socialista considera que queda traballo por facer e a súa posición política conta agora cun elemento que non existía nas municipais anteriores: desde xaneiro preside tamén a Deputación de Lugo.
Ese novo papel pode converter Burela nunha das prazas que máis atención esperte durante a campaña. López asumiu a Presidencia provincial a comezos de 2026 e desde entón mantén encontros cos alcaldes da Mariña para abordar investimentos e necesidades municipais. Queda por comprobar se esa maior visibilidade institucional e a proximidade da Deputación cos concellos teñen tradución electoral. Para o PSOE, conservar Burela terá así unha dimensión local, pero tamén un evidente valor simbólico e provincial.
No mesmo municipio, o PP mantén polo momento a incógnita sobre Manuel Rouco, mentres no BNG Mario Pillado non confirma aínda a súa decisión, malia que a continuidade aparece como unha posibilidade importante. Pillado quere falar primeiro coa formación. Alberto Eiroá, de SON Burela, tampouco ten decidido se repetirá nin que sucederá coa formación.
En Foz, Fran Cajoto sitúase tamén entre as continuidades máis probables. O alcalde socialista asegura que, en principio, seguirá se así o quere a veciñanza e sinala os proxectos en marcha como unha das razóns para continuar. Fronte a el, o taboleiro está moito menos definido. Javier Jorge Castiñeira non ten tan clara unha nova candidatura polo PP, aínda que continúa ao servizo do partido, mentres Fran Fanego tampouco decidiu o seu futuro no BNG.
Outro dos nomes que parece encamiñado cara a 2027 é Dani Vega. O alcalde de Ribadeo parte coa intención de continuar para completar proxectos iniciados durante este mandato. O PP afrontará alí as eleccións coa referencia da maioría absoluta conseguida en 2023, pero cun escenario renovado entre os seus adversarios. Marta Rey non repetirá polo PSOE e o BNG xa fixo os deberes: Martín Graña será o candidato nacionalista. UCIN, pola súa banda, traballa para presentar candidatura, engadindo outro elemento a unha batalla electoral que se presenta diferente á de hai catro anos.
VIVEIRO, CLAVE EN 2027
Se hai unha praza na que 2027 comezou politicamente antes de tempo é Viveiro. As eleccións de 2023 deron paso a un mandato que acabou mudando de maioría coa moción de censura de febreiro de 2025. Mariña Gueimunde chegou entón á Alcaldía polo PP e todo apunta a que pretende continuar: hai proxectos en marcha que quere desenvolver despois da moción.
O PSOE, pola contra, deberá resolver unha das súas grandes incógnitas. María Loureiro, candidata e alcaldesa en 2023, non pode confirmar polo momento se volverá encabezar a lista. E o BNG xa optou pola renovación: Iria Cotelo será a súa candidata e intentará liderar unha alternativa nacionalista no municipio.
Viveiro será, por tanto, un dos lugares nos que mellor poderá medirse a valoración cidadá do sucedido durante o mandato. O resultado permitirá saber tanto o efecto electoral da moción de censura como a capacidade do PP para consolidar a Alcaldía, a resposta do PSOE tras perder o goberno e o percorrido dunha nova candidata do BNG.
VETERANOS E RELEVOS
A continuidade tamén gaña forza en Trabada. Rubén García, un dos alcaldes socialistas máis novos, manifesta a súa disposición a seguir, pois existen proxectos que desenvolver e destaca que conserva ganas de continuar. No PP, José María Fernández tamén aparece disposto a repetir coa idea de seguir traballando pola mellora do municipio.
En Riotorto, Clemente Iglesias prevé igualmente continuar á fronte do PP, mentres Vanesa Gómez, no BNG, prefire esperar antes de confirmar a súa decisión.
En Cervo, Dolores García Caramés inclínase tamén pola continuidade. A actual alcaldesa, que asumiu o bastón de mando trala marcha de Alfonso Villares ao Goberno autonómico, considera que quedan proxectos en marcha e vontade de seguir mellorando o municipio. No PSOE, Luján Ramos recoñece que lle gustaría continuar, malia que aínda non tomou unha decisión definitiva.
Unha situación diferente aparece no Vicedo. Jesús Novo leva moitos anos á fronte do Concello e admite que lle gustaría ir deixando paso e favorecer un relevo xeracional, aínda que non ten pechado que fará finalmente. A incógnita abre a posibilidade dun cambio importante nunha das alcaldías historicamente máis estables do PP. No PSOE, Verónica Canoura xa ten decidido que non continuará.
Tamén Xove podería afrontar unha renovación. Demetrio Salgueiro non ten clara a súa decisión e asegura estar ao servizo do partido. No PSOE, Rogelia Pernas confirma que non volverá ocupar os primeiros postos da candidatura, aínda que seguirá formando parte da lista, defendendo a necesidade dunha renovación xeracional. Pilar Vázquez, polo BNG, tampouco confirma aínda a súa candidatura, pero recoñece manter ganas e ilusión.
POR DECIDIR
Na Pontenova, Darío Campos parte coa intención inicial de repetir polo PSOE xa que os proxectos que ten en marcha requiren continuidade. Enfronte, María Concepción Novo aínda non sabe que fará o PP, mentres Xorxe Gómez tampouco pode concretar polo momento a decisión do BNG, que está preparando a lista.
En Lourenzá, o panorama permanece moito máis aberto. A alcaldesa socialista, Rocío López, non confirmou a súa decisión, mentres Roberto Díaz polo PP tampouco pode avanzar aínda os plans da formación. Belén Fanego mantén igualmente aberta a súa continuidade no BNG.
Mondoñedo chega a esta fase con incógnitas nas tres principais formacións. Esperanza González non ten nada decidido no PSOE; Manuel Otero non concretou os seus plans no PP e Eloi Cabanas, asegura non saber aínda se será candidato, pero sinala que está a total disposición do BNG.
BARREIROS E ALFOZ
Barreiros volverá ser outra das prazas clave. Ana Ermida chegou á Alcaldía en 2019 e revalidouna en 2023, gobernando coa colaboración do PSOE. Polo momento non confirmou a este medio se volverá encabezar o BNG. Si hai unha certeza no PP: José Manuel Gómez non continuará por motivos familiares. Carmen Veiga tampouco pode confirmar aínda os plans socialistas e UCIN traballa para presentar candidatura, o que podería incorporar unha nova variable ao reparto de votos.
En Alfoz, onde Vía Alfoz goberna con Efigenia Maseda á fronte e en coalición co PSOE, tampouco hai respostas definitivas. Maseda non pode confirmar aínda se repetirá, Sonia Expósito segue sen ter tomada unha decisión no PSOE e queda por coñecer quen encabezará finalmente o PP.
CAMBIO EN O VALADOURO
Poucos municipios chegarán a 2027 cun panorama tan distinto ao de catro anos antes como O Valadouro. María José Fernández encabezou UDIVAL e chegou á Alcaldía tras os comicios de 2023, pero renunciou durante o mandato, facilitando a investidura do popular José Manuel Lamela. Agora UDIVAL desaparecerá e Fernández xa confirmou que non se presentará.
O PSOE tamén afronta un posible cambio: María José non sabe aínda que ocorrerá, aínda que lembra que nas anteriores eleccións foi Edmundo Maseda quen encabezou a candidatura e que o partido continúa valorando opcións. Eduardo Chao, no BNG, tampouco pode confirmar a súa decisión ata falalo cos compañeiros. O PP deberá igualmente definir se Lamela será quen intente conservar unha Alcaldía á que chegou durante o mandato.
En Ourol, José Luis Pajón do PSOE e José Hermida do PP tampouco poden avanzar polo momento a súa decisión, deixando outras candidaturas pendentes de concretarse.
A DEPUTACIÓN, EN XOGO
Todo este movemento ten unha lectura que supera os límites de cada concello. En maio de 2027 non estará en xogo unicamente quen ocupa cada Alcaldía. O resultado municipal será tamén decisivo para configurar a Deputación de Lugo, cuxos deputados se reparten por partidos xudiciais.
O de Mondoñedo elixe seis representantes, polo que o comportamento electoral dos concellos da Mariña terá un peso considerable na batalla provincial. Cada maioría, cada concelleiro e cada cambio no equilibrio entre PP, PSOE e BNG pode acabar tendo consecuencias máis alá do municipio no que se deposita o voto.
E aí entra tamén o novo factor de Carmela López. A alcaldesa de Burela chega ao tramo previo ás municipais desde a Presidencia da Deputación, unha posición que lle proporciona unha proxección comarcal da que non dispoñía en 2023. Os encontros cos alcaldes e os acordos para impulsar investimentos poden reforzar esa percepción de proximidade institucional, aínda que serán as urnas as que determinen se ten algún efecto sobre o voto.
A menos de nove meses das eleccións, por tanto, o mapa está lonxe de pecharse. Hai nomes que parecen encamiñados —Carmela López, Fran Cajoto, Dani Vega, Clemente Iglesias, Rubén García, José María Fernández ou Mariña Gueimunde— e dúas certezas xa oficializadas no BNG, Martín Graña e Iria Cotelo. Pero predominan aínda as interrogantes.
Algúns agardan polas asembleas. Outros queren falar cos seus compañeiros. Hai quen sopesa se chegou o momento de deixar paso a unha nova xeración e quen simplemente considera prematuro anunciar unha decisión. E están tamén os que xa saben que non volverán ocupar o mesmo lugar.
Ese é, precisamente, o primeiro retrato político de 2027: un taboleiro a medio construír no que as certezas son aínda menos numerosas que as incógnitas. Os próximos meses irán poñendo nomes aos espazos baleiros. Despois chegará o momento de comprobar se A Mariña aposta pola continuidade ou se os relevos que xa comezan a asomar anticipan un cambio de ciclo político.