'Queremos que calquera persoa atope o seu sitio no tatami': a filosofía que impulsa o Club ITF Brigantium
Por Noelia Uceira
O Club ITF Brigantium naceu en Coirós tras o falecemento da instrutora coa que se formara o seu primeiro grupo de alumnos. Aquela muller, chegada desde Arxentina e posuidora do grao de cuarto dan en Taekwon-Do ITF, un nivel avanzado dentro desta disciplina, fora unha referencia para quen adestraba con ela. Vivía o taekwondo cunha implicación absoluta e adoitaba definirse como unha 'monxa do taekwondo'. Tras a súa morte, os alumnos decidiron organizarse para continuar coa actividade e crear unha entidade propia.
Os primeiros pasos non foron sinxelos. Antes de contar cunha estrutura consolidada, o grupo tivo que aprender a moverse entre trámites, rexistros, documentación e requisitos legais. Nese proceso resultou importante o apoio do Concello de Coirós, así como a axuda de veciños e persoas achegadas que colaboraron na posta en marcha da primeira directiva e na formalización do club. O que comezou como a vontade de seguir adestrando acabou converténdose nun proxecto deportivo con identidade propia.
Durante catro anos, o club mantivo a súa actividade en Coirós. Despois chegou o traslado a Betanzos, unha decisión pensada para gañar visibilidade, chegar a máis alumnado e abrir unha etapa de crecemento. Hoxe o ITF Brigantium conta cun local propio na avenida de Castela e cunha masa social que foi aumentando desde o cambio de sede. A mudanza non borrou a súa orixe, pero si marcou unha nova etapa para a entidade, que pasou de depender de apoios externos a funcionar con maior autonomía. O lema do club, 'espírito indomable', resume boa parte da súa forma de entender as artes marciais. Para os seus responsables, non se trata só dunha expresión vinculada ao adestramento, senón dunha actitude fronte ás dificultades.
A actividade do club repártese en tres grandes áreas: Taekwon-Do ITF, kickboxing e Krav Maga. Cada disciplina ocupa un espazo diferente dentro do proxecto. O Taekwon-Do ITF mantén o vínculo coas orixes da entidade e coa vertente máis formativa das artes marciais. Nas súas clases trabállanse principios como a cortesía, a integridade, a perseveranza e o autocontrol. Para moitos alumnos, especialmente os máis pequenos, supón tamén o primeiro contacto cun entorno no que cada xesto ten un significado: saudar ao entrar no tatami, pedir permiso, respectar as quendas e comprender que a disciplina forma parte da aprendizaxe.
O kickboxing representa a vertente máis deportiva e competitiva. Nesta área concéntrase boa parte do esforzo do club en campionatos, preparación física e resultados. Os adestramentos están orientados a mellorar a condición física, perfeccionar a técnica e preparar os deportistas para competir. A entidade conseguiu consolidarse no ámbito autonómico e os seus integrantes acadaron numerosos podios nas probas nas que participan.
O Krav Maga completa a oferta desde outra perspectiva. Non está orientado á competición, senón á defensa persoal e á confianza. Quen o practica busca ferramentas para sentirse máis seguro ante posibles situacións de risco na vida cotiá. O obxectivo non é sumar medallas, senón aprender a reaccionar, gañar determinación e reforzar a seguridade persoal.
Esa variedade permitiu que o ITF Brigantium reúna perfís moi diferentes. Nos seus inicios, a actividade estaba pensada sobre todo para nenos e nenas, case como unha proposta extraescolar. Co paso do tempo, o abano ampliouse. Hoxe o club conta con alumnado desde os dous anos ata persoas que roldan os cincuenta. Algúns chegan coa intención de competir; outros buscan mellorar fisicamente, aprender defensa persoal, gañar confianza ou atopar unha actividade con normas claras e bo ambiente de grupo.
Un dos retos do club é combater os prexuízos que aínda existen arredor dos deportes de contacto. Desde o ITF Brigantium defenden que estas disciplinas non fomentan a violencia, senón que axudan a xestionala e evitala. O adestramento, explican, permite desenvolver autocontrol, respecto e capacidade para medir as consecuencias dunha confrontación física. Quen aprende unha técnica tamén entende a responsabilidade que implica empregala.
Por iso insisten no valor educativo das artes marciais. A dificultade non sempre está na parte física ou técnica. Moitas veces, o que máis custa aos novos alumnos é adaptarse a unha forma de adestramento baseada no respecto, na concentración e na responsabilidade. Xestos como saudar, pedir permiso para entrar ou saír do tatami, sentar correctamente ou recitar os principios da disciplina poden resultar estraños ao principio, pero acaban formando parte da rutina e do sentido da aprendizaxe.
O traballo adáptase tamén a cada persoa. Non todos chegan ao club coa mesma historia nin coa mesma motivación. Hai nenos que necesitan reforzar a confianza, mozos interesados en competir, adultos que buscan defensa persoal e alumnos que atravesaron situacións de acoso ou inseguridade. A intención do club é acompañar ese proceso sen perder de vista a esixencia propia das artes marciais.
No plano deportivo, o ITF Brigantium conseguiu facerse un nome en Galicia. Os seus responsables destacan que os seus deportistas adoitan acadar postos de podio nas competicións autonómicas e que o club conta xa con campións de España e cunha campioa de Europa no campionato celebrado en Malta. A aspiración de futuro pasa por seguir medrando, formar deportistas con proxección e, algún día, poder contar con competidores profesionais ou con títulos de alcance mundial.
Ese avance, porén, convive cunha dificultade común en moitos clubs de base: o custo económico. Manter un local, pagar o alugueiro, asumir obras, mercar material, tramitar licenzas, viaxar a competicións e afrontar inscricións supón un esforzo constante. Aínda que o club recibe axudas do Concello de Betanzos, da Deputación da Coruña e da Xunta de Galicia, os seus responsables sosteñen que unha parte importante deses recursos acaba absorbida polos gastos federativos.
As licenzas, os desprazamentos, as equipacións obrigatorias e as competicións fóra de Galicia elevan considerablemente o gasto para as familias. Participar nun Campionato de España pode supoñer entre 300 e 400 euros por deportista, unha cantidade que leva a algúns clasificados a renunciar. Para o club, esta situación evidencia unha das principais debilidades do deporte base: que o esforzo deportivo poida quedar condicionado pola capacidade económica de cada familia.
Por iso, o ITF Brigantium reclama máis apoio para os clubs, máis control sobre o destino do diñeiro que manexan as federacións e medidas que impidan que as familias teñan que asumir practicamente todos os custos da competición. A súa reivindicación é clara: que ningún deportista quede sen progresar por non poder pagalo.
Hoxe, xa asentado en Betanzos, o ITF Brigantium combina formación, competición e defensa persoal desde un proxecto que mantén o vínculo coas súas orixes en Coirós. O club mira ao futuro co obxectivo de seguir medrando, formar novos deportistas e defender mellores condicións para que o deporte base non dependa do peto das familias.
