UCIN Galicia propón unha empresa pública para transformar biomasa e residuos en emprego e actividade económica
UCIN Galicia propón a creación dunha Empresa Pública Galega de Biomasa e Economía Circular na que participen a Xunta e aquelas administracións locais que decidan incorporarse ao proxecto. A iniciativa pretende modificar progresivamente o modelo de xestión dos residuos para aumentar o seu aproveitamento e conseguir que parte do valor económico xerado permaneza no territorio galego.
A proposta presentada pola formación parte do aproveitamento de diferentes tipos de residuos e materiais biodegradables para obter novos recursos. Entre os materiais que poderían incorporarse a este sistema figuran os restos forestais e silvícolas, os restos de podas e xardinería, os biorresiduos urbanos, os subprodutos agrícolas e gandeiros e outros residuos orgánicos susceptibles de valorización.
UCIN Galicia formula así un modelo no que os residuos non se consideren unicamente como materiais que deben ser xestionados, senón tamén como unha fonte potencial de enerxía, fertilizantes e actividade económica.
A formación aposta por unha rede descentralizada de plantas comarcais situadas preto dos puntos nos que se producen os residuos e a biomasa. Segundo a proposta, esta distribución permitiría reducir os desprazamentos necesarios para o transporte, os custos loxísticos e as emisións asociadas.
O modelo tamén pretende favorecer a creación de emprego no rural e xerar actividade arredor da recollida e transformación dos materiais. UCIN Galicia contempla a participación de transportistas, empresas forestais, cooperativas, agricultores, gandeiros, persoal técnico e operadores das plantas.
Un dos eixos da proposta sería o aproveitamento dos residuos orgánicos mediante procesos de dixestión anaerobia para producir biogás. Este podería destinarse á xeración de enerxía ou, tras o tratamento correspondente, transformarse en biometano. Este último podería utilizarse como combustible ou inxectarse na rede cando resultase técnica e economicamente viable.
UCIN Galicia considera que a entidade pública debería ter capacidade para investir directamente en infraestruturas, comercializar os produtos obtidos a partir da valorización dos residuos e participar en proxectos europeos.
Tamén podería establecer acordos cos concellos e colaborar con cooperativas, produtores e empresas forestais. A formación fixa como principio que unha parte relevante do valor económico xerado permaneza en Galicia e se reinvista na mellora do propio servizo.
A proposta non contempla a desaparición inmediata de ningún dos sistemas de xestión de residuos existentes. UCIN Galicia defende unha evolución progresiva cara a un modelo no que gañen peso a prevención, a reutilización, a reciclaxe e a valorización fronte á eliminación.
Para determinar a viabilidade das instalacións e definir as posibles vías de financiamento, a formación considera necesario que a Xunta elabore previamente un plan director económico, ambiental e xurídico.
A iniciativa tamén formula recorrer a programas europeos relacionados coa economía circular, a transición enerxética, a descarbonización, a bioeconomía, o desenvolvemento rural e a innovación para financiar as novas infraestruturas.
En materia de transparencia, UCIN Galicia propón que a empresa publique cada ano información sobre as toneladas de residuos tratados e a biomasa valorizada, así como sobre a enerxía e o biometano producidos e o compost e os biofertilizantes obtidos.
A información anual tamén debería incluír os ingresos, custos, investimentos, emisións evitadas e emprego directo e indirecto xerado. A formación reclama que “Cada euro público investido deberá poder ser rastrexado”.
O coordinador de UCIN Galicia, José Luis Calo, considera que Galicia pode aproveitar os seus recursos forestais, agrícolas e municipais para desenvolver unha nova actividade vinculada á economía circular.
“Galicia ten biomasa, territorio, actividade forestal, agricultura, gandería e miles de toneladas de materia orgánica. O que falta é unha estratexia pública que conecte todos eses recursos.”
Calo considera que o debate debe abordar tanto o custo actual da xestión dos residuos como o valor que se pode recuperar deles.
“Un residuo pode ser un problema ou unha oportunidade. Depende de como se xestione. Desde UCIN Galicia apostamos por un modelo no que parte desa riqueza se transforme en emprego, enerxía e actividade económica dentro de Galicia.”
Entre os obxectivos que establece a formación para este modelo figuran a creación dunha rede pública galega de valorización de biomasa e biorresiduos, a redución progresiva do transporte innecesario de residuos e o aumento da produción de biogás e biometano.
A proposta inclúe tamén o aproveitamento ambientalmente sostible dos restos forestais e vexetais, a creación de emprego no rural e o apoio ás cooperativas, produtores e empresas forestais galegas.
UCIN Galicia sitúa igualmente entre as súas prioridades aumentar a reciclaxe e a valorización fronte á eliminación, captar fondos europeos para desenvolver novas infraestruturas, garantir a transparencia na xestión pública e conseguir que unha maior parte do valor económico xerado a partir dos residuos permaneza en Galicia.