Un estudo da USC sinala que a educación sobre o medio rural pode axudar a frear o despoboamento
Unha investigación desenvolvida na Facultade de Ciencias da Educación da Universidade de Santiago de Compostela conclúe que o sistema educativo pode desempeñar un papel relevante na loita contra o despoboamento das zonas rurais galegas.
O traballo, realizado por Mario Outeiro, analiza como a incorporación de coñecementos relacionados co aproveitamento sostible dos recursos do medio natural podería contribuír a formar unha cidadanía máis comprometida coa súa contorna e con capacidade para desenvolver o seu proxecto de vida en calquera punto do territorio.
A tese parte da idea de que o alumnado, tanto do medio urbano como do rural, debe coñecer mellor as posibilidades económicas, sociais e ambientais que ofrece o territorio galego. Segundo o investigador, esta formación podería favorecer unha maior igualdade de oportunidades e axudar a combater a perda de poboación que afecta a boa parte das zonas rurais de Galicia.
O estudo analiza a presenza destes contidos nas distintas leis educativas aprobadas nas últimas décadas e conclúe que o medio rural continúa tendo unha presenza limitada nos currículos oficiais. A investigación detecta que cuestións relacionadas co aproveitamento dos recursos naturais aparecen de forma puntual, principalmente nas materias vinculadas á xeografía, mentres que os conceptos asociados á sustentabilidade e ao medio ambiente gañaron peso nos últimos anos sen estar necesariamente conectados coa realidade produtiva do territorio.
Para elaborar as súas conclusións, Mario Outeiro contou coa participación dun amplo grupo de especialistas dos ámbitos educativo e rural. A través dun proceso de consulta estruturado, os expertos identificaron as competencias que consideran máis relevantes para achegar ao alumnado ao coñecemento da súa contorna.
Entre os ámbitos que deberían abordarse nas aulas figuran cuestións relacionadas coa educación ambiental, a agricultura, a gandaría, a industria alimentaria, a xestión forestal, os oficios tradicionais ou as posibilidades de lecer vinculadas ao medio natural. O traballo tamén recomenda combinar estas aprendizaxes co desenvolvemento de proxectos interdisciplinares e metodoloxías activas que permitan ao alumnado aprender a partir da experiencia directa.
A investigación defende que unha maior conexión entre a educación e a realidade do territorio podería contribuír a poñer en valor o medio rural galego e a ofrecer ás novas xeracións unha visión máis ampla das oportunidades persoais e profesionais existentes fóra dos grandes núcleos urbanos.
A tese, dirixida por Felipe Trillo Alonso e titulada O aproveitamento dos recursos do medio natural no ensino secundario: unha ferramenta contra o despoboamento e para lograr a equidade entre o alumnado rural e o urbano, obtivo a cualificación de Sobresaliente Cum Laude.