Galicia inicia o ensaio clínico para avaliar a eficacia dunha vacina combinada contra a gripe e a covid en maiores de 65 anos
A Xunta de Galicia iniciará este sábado, 17 de outubro, o ensaio clínico Combogal, destinado a avaliar os posibles beneficios de administrar unha única dose combinada fronte á gripe e á covid ás persoas de 65 anos ou máis, en lugar de aplicar dúas vacinas diferentes. O Consello da Xunta coñeceu este martes o informe da Consellería de Sanidade que xustifica a posta en marcha do estudo e recolle a súa planificación.
Nos próximos días enviaranse mensaxes SMS con información á poboación seleccionada, formada por arredor de 730.000 persoas maiores de 65 anos. O ensaio desenvolverase no marco da campaña ordinaria de vacinación, polo que as persoas convocadas para vacinarse no seu centro de saúde tamén recibirán información sobre a posibilidade de acudir a un hospital para participar na investigación.
O estudo está promovido desde Dinamarca polo Hospital Herlev-Gentofte, en representación do doutor Tor Biering-Sørensen. En Galicia, a investigación levarase a cabo a través do Grupo de Investigación en Xenética, Vacinas, Infeccións e Pediatría (Genvip), integrado na Fundación Pública Galega Instituto de Investigación Sanitaria de Santiago. O doutor Federico Martinón será o investigador principal, coa colaboración da Dirección Xeral de Saúde Pública da Consellería de Sanidade.
A Xunta subliña que o obxectivo de Combogal non é obter evidencia científica sobre a vacina combinada, xa probada e autorizada para a súa administración, senón determinar cal é a estratexia máis adecuada para protexer a poboación galega de maior idade fronte a ambos os virus respiratorios.
En concreto, o ensaio pretende comprobar se a vacina combinada pode reducir o risco de hospitalización por gripe e/ou covid, así como as complicacións e mortes relacionadas con estas infeccións en persoas de 65 anos ou máis. Para iso, compararanse os seus resultados cos da administración simultánea dunha vacina antigripal de alta dose e outra contra a covid, aplicadas mediante inxeccións separadas.
A participación será voluntaria e prevese incorporar unhas 110.000 persoas entre a campaña de vacinación actual e a correspondente á tempada 2027-2028. A asignación das vacinas realizarase de forma aleatoria: a metade dos participantes recibirá a vacina combinada e a outra metade será vacinada cos dous preparados por separado. Este procedemento permitirá comparar rigorosamente os resultados das dúas estratexias.
O ensaio desenvolverase durante cinco fins de semana consecutivos nos 14 hospitais públicos do Servizo Galego de Saúde. A previsión é que participen arredor de 55.000 persoas en cada tempada, aínda que unha mesma persoa poderá incorporarse ao estudo en ambas as campañas se así o desexa.
Citas a través de Sergas Móbil e por teléfono
As persoas interesadas en participar poderán solicitar cita a través da aplicación Sergas Móbil ou mediante o teléfono habilitado para o ensaio, o 900 842 217, dispoñible desde este mércores. O horario de atención telefónica será de 10:00 a 20:00 horas e haberá citas dispoñibles desde esta fin de semana nos 14 hospitais públicos participantes.
Como novidade, Galicia permitirá por primeira vez nun estudo destas características asinar electronicamente o consentimento informado, co obxectivo de facilitar a participación.
A Xunta considera que a posibilidade de protexer fronte a dous virus mediante unha única inxección podería simplificar o proceso de vacinación e favorecer que máis persoas manteñan as súas vacinas ao día. Esta estratexia tamén podería axudar a reducir as diferenzas entre a aceptación da vacina contra a gripe e a da covid, ademais de facilitar a organización das campañas e mellorar a eficiencia do sistema sanitario.
A campaña de vacinación antigripal implica cada ano a xestión de centos de miles de citas, a distribución de doses, os desprazamentos, o rexistro de datos e o tempo necesario para administrar as vacinas. A integración de ambas as proteccións nunha soa inxección podería contribuír a simplificar estas tarefas sen renunciar a unha protección comparable á obtida mediante a administración por separado.
Os estudos realizados previamente sobre a vacina combinada avaliaron a súa seguridade e a resposta inmunitaria, con resultados favorables respecto das vacinas administradas por separado. Combogal dará un paso máis ao comparar a súa efectividade na prevención de acontecementos que requiran atención médica ou hospitalización por gripe e/ou covid en persoas maiores.
Galicia, por riba da media estatal en vacinación
A Xunta destaca que Galicia presenta actualmente coberturas de vacinación superiores á media española. No caso da gripe, o 72,36 % da poboación galega de 65 anos ou máis está vacinada, fronte ao 58,47 % da media estatal. Entre as persoas maiores de 80 anos, a cobertura alcanza o 81,22 % en Galicia, mentres que no conxunto de España se sitúa no 64,75 %.
En canto á covid, a cobertura entre as persoas maiores de 80 anos alcanza o 67,47 % en Galicia, fronte ao 54,58 % rexistrado a nivel estatal.
A Administración autonómica defende que estes resultados deben acompañarse de novas estratexias que faciliten a inmunización e permitan manter unha elevada participación nas campañas de vacinación.
Combogal enmárcase na aposta da Xunta por colaborar en ensaios clínicos pragmáticos que permitan adoptar decisións de saúde pública baseadas na evidencia científica.
Como precedente, o ensaio Galflu contribuíu a que a Consellería de Sanidade ampliase progresivamente os grupos de idade aos que se lles ofrece a vacina antigripal de alta dose. Na campaña actual, esta medida estendeuse tamén ás persoas de entre 65 e 69 anos.
Anteriormente, Galicia impulsou os estudos Nirse-gal, centrado na inmunización de bebés fronte ao virus respiratorio sincitial (VRS), e Sincigal, dirixido a estudar a protección fronte a este virus en adultos.
Segundo a Xunta, os resultados do estudo sobre o VRS en bebés demostraron que a inmunización pode reducir as hospitalizacións entre un 70 % e un 80 %. Ademais, un bebé galego foi o primeiro do mundo en recibir esta inmunización fronte ao virus responsable da bronquiolite.
Con Combogal, Galicia pretende avanzar na avaliación de novas fórmulas de vacinación que permitan mellorar a protección das persoas maiores fronte á gripe e á covid e, ao mesmo tempo, facilitar a organización das campañas de inmunización.