O xulgado de Vigo recoñece como accidente laboral a baixa por violencia sexual dunha traballadora dun SAF
O Xulgado do Social número 7 de Vigo, mediante unha sentenza ditada o pasado 1 de setembro, estimou a demanda presentada por unha traballadora dun Servizo de Axuda no Fogar (SAF) dunha localidade do sur da provincia de Pontevedra e declarou como accidente de traballo a baixa por incapacidade temporal iniciada o 20 de febreiro de 2023.
A resolución xudicial pon o foco na necesidade de garantir unha protección efectiva das traballadoras dos SAF ante situacións de violencia, acoso e outros riscos psicosociais derivados do desempeño das súas funcións. A CIG-Servizos reclama que este tipo de situacións sexan recoñecidas como accidentes de traballo e considera que a sentenza debe servir para impulsar cambios nas medidas de prevención e protección destes servizos.
Segundo os feitos declarados probados, a traballadora comunicou tanto á empresa como ao Concello que sufrira acoso sexual durante a prestación do servizo. Malia esta comunicación, a empresa non activou o protocolo de acoso, tal e como recolle a resolución xudicial.
Con anterioridade, a CIG presentara unha denuncia ante a Inspección de Traballo polos feitos. A autoridade laboral constatou a existencia de antecedentes de episodios cualificados nos partes de traballo como “violentos”, sen que se revisase a avaliación de riscos nin se adaptasen as medidas preventivas. A avaliación existente databa de 2018 e, segundo a acta inspectora incorporada á sentenza, non contemplaba de maneira específica o risco de acoso sexual ou por razón de sexo.
A Inspección de Traballo propuxo ademais unha sanción administrativa de 24.586 euros á empresa por diversos incumprimentos en materia preventiva, entre eles a falta de revisión da avaliación dos riscos psicosociais e a ausencia de medidas adecuadas ante os feitos que xa eran coñecidos.
A relación entre o episodio laboral e a baixa médica
O órgano xudicial considera acreditado o vínculo entre o acontecemento producido no ámbito laboral e a baixa médica iniciada ese mesmo día. A sentenza aplica o artigo 156.2.f da Lei Xeral da Seguridade Social e sinala que a existencia dunha patoloxía previa non impide que unha situación sexa considerada accidente de traballo cando se produce un agravamento como consecuencia da actividade laboral.
Para o secretario de Organización da CIG-Servizos, Pedro Pérez, a resolución debe ser unha “chamada de atención” sobre as condicións nas que se presta o Servizo de Axuda no Fogar e sobre a obriga das empresas e das administracións titulares dos servizos de garantir contornas de traballo seguras, protocolos efectivos e medidas preventivas adecuadas.
“Reclamamos que a sentenza non quede nunha resposta xudicial a un caso concreto, senón que impulse cambios reais na organización e prevención do Servizo. As traballadoras teñen dereito a prestar os seus servizos con seguridade, dignidade e protección fronte a calquera forma de violencia ou acoso”, sinalou Pérez.
A decisión xudicial establece expresamente que a baixa por incapacidade temporal iniciada o 20 de febreiro de 2023 deriva de accidente de traballo. Contra a sentenza cabe recurso de suplicación ante a Sala do Social do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia.
A CIG reclama, neste contexto, a revisión e actualización das avaliacións de riscos dos SAF, incluídos os riscos psicosociais e os relacionados coa violencia e o acoso sexual, así como a avaliación dos domicilios nos que se presta o servizo. Tamén demanda a aplicación inmediata dos protocolos de acoso e violencia cando existan indicios ou comunicacións das traballadoras, medidas de protección ante persoas usuarias con comportamentos violentos ou inadecuados e unha coordinación efectiva entre as empresas adxudicatarias e os concellos responsables dos servizos.
O sindicato defende, en definitiva, que a seguridade e os dereitos das traballadoras deben prevalecer sobre criterios exclusivamente económicos ou organizativos na prestación dos Servizos de Axuda no Fogar.