A CRMH da Coruña denuncia que a poxa de bens do Pazo de Meirás beneficia os herdeiros de Franco
A Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica (CRMH) da Coruña amosou a súa indignación pola poxa de bens mobles vinculados ao Pazo de Meirás, celebrada en Madrid e ampliada ata este xoves. A entidade cualifica o proceso de 'espectáculo lamentable e inmoral' e denuncia que os principais beneficiarios son os herdeiros do ditador Francisco Franco.
A CRMH considera que a venda evidencia unha deficiente defensa do patrimonio por parte da Administración Xeral do Estado e da Xunta de Galicia. Segundo explica, ambas as administracións encargaron inventarios e informes sobre os bens que formaban parte do inmoble antes da morte de Franco, en 1975. Nese conxunto inclúense tanto elementos anteriores á chegada do ditador ao pazo, en 1938, vinculados á familia Pardo Bazán, como os incorporados durante a ditadura.
Porén, a entidade sostén que o catálogo da poxa inclúe obxectos que presentan unha aparente vinculación con esas etapas históricas e que, polo tanto, poderían ter a consideración de bens de dominio público. A CRMH afirma que algúns deles son facilmente identificables e reclama explicacións sobre os motivos polos que non foron incorporados aos inventarios defendidos pola Avogacía do Estado nos distintos procedementos xudiciais para recuperar o Pazo de Meirás.
A comisión lembra, ademais, que os bens de dominio público son imprescritibles e inalienables, con independencia de que figuren ou non nos inventarios. Por iso, critica que non se atendesen as súas reclamacións para que as administracións competentes realizasen as inspeccións necesarias e impedisen a venda daqueles elementos que puidesen pertencer ao patrimonio público.
Unha ofensa á memoria das vítimas do franquismo
A CRMH considera que o sucedido supón un 'insulto e un atentado contra a memoria das vítimas do franquismo', ademais dun prexuízo para a integridade patrimonial do Pazo de Meirás. Ao seu xuízo, a perda destes bens mobles non afecta unicamente ao contido histórico do inmoble, senón tamén á memoria colectiva e ao respecto que unha sociedade democrática debe garantir ás vítimas da ditadura.
A entidade cualifica a poxa como unha especie de 'feira de oportunidades do franquismo' e critica que, máis de 50 anos despois da morte do ditador, os seus herdeiros poidan seguir obtendo beneficios económicos a través de bens vinculados á ditadura.
Neste sentido, a comisión contrapón o sucedido estes días en Madrid á declaración do Pazo de Meirás como Lugar de Memoria, que reivindica a transformación do inmoble nun referente da defensa dos valores democráticos e da construción dunha memoria colectiva baseada na verdade, a xustiza, a reparación e a preservación do patrimonio común. Para a CRMH, a poxa vai precisamente na dirección contraria a eses principios.
A indemnización pendente aos herdeiros de Franco
A entidade tamén chama a atención sobre outro proceso relacionado co Pazo de Meirás que aínda está pendente de execución: a liquidación do estado posesorio, que podería dar lugar a unha indemnización aos herdeiros de Franco polos gastos considerados útiles e necesarios durante o período no que ocuparon o inmoble.
Segundo explica a CRMH, esa condición de 'posuidores de boa fe' abrangue os gastos de mantemento, as actuacións e as melloras realizadas durante os 43 anos transcorridos entre a morte do ditador, en 1975, e a presentación da demanda do Estado, en 2019.
A comisión lembra que esa condición figuraba nun informe incorporado como anexo documental á demanda estatal e que tanto o movemento memorialista como o Concello de Sada se opuxeron a ela. Con todo, sinala que serviu de base para que o Tribunal Supremo recoñecese aos herdeiros ese dereito.
Por este motivo, a CRMH considera que ao impacto económico da poxa haberá que engadir a indemnización que o Estado poida ter que aboar ao liquidar o estado posesorio. A entidade cualifica de 'insoportables en termos morais e democráticos' os beneficios que, segundo denuncia, os herdeiros do ditador obteñen a través destes procesos.
A Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña reclama así explicacións sobre a actuación das administracións e cuestiona a defensa do interese público na protección dos bens vinculados ao Pazo de Meirás.