Os obxectos privados dos Franco que saíron de Meirás xa están á venda nunha poxa en Madrid
Os obxectos que a familia Martínez-Bordiú Franco retirou este verán do Pazo de Meirás, en Sada, xa están expostos en Madrid antes de saír á venda nunha poxa. A colección está formada por preto de 700 lotes procedentes dos bens considerados privados da familia e inclúe desde mobiliario e obras de arte ata porcelanas, cristalerías, fotografías e diferentes elementos decorativos.
A venda correrá a cargo de Magna Art Auctions, unha casa de poxas con sede en Madrid. A poxa pública está prevista para os días 26 e 27 de outubro, mentres que os interesados xa poden achegarse á exposición para coñecer as pezas que forman parte do catálogo.
Entre os obxectos que espertaron maior interese hai un bargueño asturiano cun prezo de saída de 4.500 euros, ademais de esculturas relacionadas coa navegación, pezas de porcelana e cerámica, vaixelas, cristalerías e roupa de casa con distintivos da familia. Tamén figura unha fotografía dedicada por Juan Carlos I a Francisco Franco en 1970.
Os prezos de saída dos lotes sitúanse, segundo a información dispoñible sobre a poxa, aproximadamente entre 100 e 5.000 euros. A organización defende que se trata de bens pertencentes ao ámbito privado da familia e que o proceso de inventariado contou coa supervisión da Avogacía do Estado, co obxectivo de evitar que se incluísen na venda pezas que puidesen formar parte do patrimonio público.
A CRMH pide revisar os bens antes da poxa
A polémica dá agora un novo paso coa reacción da Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña (CRMH), que reclama ao Estado e á Xunta de Galicia que revisen os bens incluídos no catálogo da poxa para determinar se algunha das pezas pode ter a consideración de dominio público ou estar sometida a algún réxime especial de protección.
A entidade memorialista asegura que xa solicitou formalmente á Delegación do Goberno en Galicia e á Consellería de Cultura que leven a cabo as actuacións de inspección que consideren necesarias e que, no caso de detectarse bens que non poidan ser vendidos, se adopten as medidas legais correspondentes para impedir a súa enaxenación.
A CRMH lembra que xa denunciara en xullo a saída de mobiliario e outros obxectos do Pazo de Meirás, ao considerar que os bens retirados podían ir máis alá dos efectos estritamente persoais da familia Franco. Agora, a súa aparición nunha poxa en Madrid volve poñer o foco sobre a titularidade das pezas que abandonaron o inmoble.
A organización considera necesario comprobar un por un os bens incluídos no catálogo antes de que se produza a venda, especialmente tendo en conta que o Pazo de Meirás é actualmente patrimonio público.
Unha retirada que superou as 400 pezas
A saída destes obxectos de Meirás produciuse a finais de xullo, despois de que a Xustiza confirmase definitivamente que o inmoble pertence ao Estado. Nese momento falouse de máis de 400 pezas entre mobles, elementos decorativos e outros enseres que non foran reclamados polo Estado durante o procedemento xudicial ao non poder acreditar a súa titularidade pública.
O traslado incluíu, entre outros elementos, lámpadas, espellos, mesas, consolas, pezas de porcelana e decoración, así como outros obxectos que formaban parte do interior do pazo. A retirada xerou críticas de entidades memorialistas, que cuestionaron que determinados bens puidesen abandonar un edificio cunha importancia histórica e patrimonial tan relevante.
A diferenza entre as máis de 400 pezas das que se informou durante a mudanza e os preto de 700 lotes que agora aparecen vinculados á poxa explícase pola posterior organización e catalogación dos bens para a súa venda.
Críticas á xestión de Meirás
No seu comunicado, a CRMH aproveita tamén para cuestionar a situación actual do pazo e considera que a polémica pola poxa se suma a outras decisións relacionadas coa xestión do inmoble desde a súa recuperación por parte do Estado.
A entidade considera especialmente preocupante que o pazo continúe pechado ao uso público e reclama avances na definición dos seus futuros usos. Neste sentido, lembra o protocolo de actuacións asinado en 2021 entre as administracións implicadas e denuncia que as medidas previstas non se están desenvolvendo ao ritmo que considera necesario.
A organización memorialista tamén cuestiona a declaración de Meirás como Lugar de Memoria Democrática e considera que a realidade actual non se corresponde co recoñecemento institucional do significado histórico do enclave.
Meirás xa é patrimonio público
A poxa chega meses despois dun dos momentos clave na longa batalla xudicial polo pazo. En marzo de 2026, o Tribunal Supremo confirmou por unanimidade que o Pazo de Meirás pertence ao Estado e desestimou os recursos presentados polos herdeiros de Francisco Franco. O tribunal recoñeceu, con todo, o dereito da familia a recibir unha indemnización polos gastos realizados no inmoble.
Ademais, o pasado agosto o Estado declarou Meirás Lugar de Memoria Democrática. A resolución oficial destaca a dobre dimensión histórica do enclave, ligado tanto á figura de Emilia Pardo Bazán como á súa transformación posterior nun símbolo do poder da ditadura franquista.
O edificio é actualmente de titularidade da Administración Xeral do Estado. A súa recuperación pública puxo fin a décadas de disputa sobre a propiedade, pero abriu tamén un novo debate sobre a conservación dos elementos que permaneceron no interior, o futuro uso do inmoble e o tratamento do seu legado histórico.
A venda dos bens privados da familia en Madrid engade agora un novo capítulo á historia recente de Meirás, esta vez lonxe de Sada e cun catálogo de obxectos que permite coñecer parte dos enseres que formaron parte da vida cotiá dos Franco durante as décadas nas que ocuparon o pazo.